Yvonne Vooren

Ik heb altijd getekend. Stilletjes aan de keukentafel, in de kantlijn van mijn agenda, op wat er maar binnen handbereik lag. Bijna altijd gezichten. Ik dacht daar toen niet over na. Het gebeurde gewoon, zoals andere mensen neuriën zonder dat ze het doorhebben.

Lange tijd bleef het daarbij. Er waren jaren waarin ik nauwelijks aan schilderen toekwam: werk, huis, de gewone drukte van een leven. De map met tekeningen verhuisde mee en bleef dicht. Tot ik op een dag weer een doek kocht, veel te groot voor de kamer waar ik het neerzette, en meteen merkte hoeveel ik het gemist had. Het liefst was ik doorgegaan tot het klaar was, maar dat ging niet, want soms moet het eerst drogen

Waarom gezichten? Ik heb het echt met andere dingen geprobeerd. Landschappen, stillevens, netjes en volgens de regels. Maar er verscheen altijd wel ergens een oog. Op een gegeven moment ben ik gestopt daar tegenin te gaan. In een gezicht zie je in één seconde meer dan in een gesprek van een uur: vermoeidheid, verliefdheid, iets dat iemand liever niet hardop zegt. Dat is wat mij bezighoudt. Uitdrukkingen die vertellen hoe iemand zich voelt.

Ik begin nooit met een plan. Ik zorg wel dat ik alles in huis heb om te kunnen beginnen. Het liefst schilder ik met olieverf; het nadeel is dat ik dan langer over een doek doe. Ik doe het lekker thuis, soms op de schildersezel, soms gewoon aan de keukentafel. Meestal begin ik met een lijn die een gezicht vormt, en dan kijk ik wat er gebeurt. Ik schilder, veeg weg, schilder er weer overheen. Wat eronder zat blijft vaak zichtbaar en dat mag; die lagen zijn wat mij betreft het schilderij. Soms staat een doek maanden met de voorkant naar de muur omdat ik er even niet uitkom. Ik ben klaar als ik het gevoel heb dat er iemand terugkijkt.

Mijn werk is zelden af in de klassieke zin. Een lijn loopt door tot buiten het doek, een oog ontbreekt. Dat is geen slordigheid. Ik vind het belangrijk dat er ruimte overblijft voor degene die ernaar kijkt. Het gebeurt regelmatig dat iemand mij vertelt wat hij in een schilderij ziet en dat het iets heel anders is dan waar ik aan dacht toen ik het maakte. Dat heet kunst; iedereen vindt er wat van. Dan doet het werk precies wat het moet doen.

Soms past het niet op één doek. Dan wordt het een drieluik: drie panelen die samen een geheel vormen. Iets begint links, verandert onderweg en komt rechts ergens anders uit. Je kunt ze los bekijken, maar naast elkaar vertellen ze meer.

Mijn schilderijen hebben geen titel. Ze ontstaan uit een emotie, en die ben ik kwijt zodra hij op het doek of op een vaas staat.

De vazen zijn er min of meer per ongeluk bij gekomen. Ik wilde weten wat er gebeurt als een gezicht niet plat blijft, maar om een vorm heen loopt. Je kunt er niet in één keer omheen kijken, je moet lopen. Elke vaas beschilder ik met de hand, dus geen twee zijn hetzelfde. En de vorm moet kloppen: hoe gekker, hoe liever.

Ik geloof niet dat een schilderij iets móét betekenen. Bij mij thuis hangt werk waar ik na jaren nog steeds iets nieuws in zie, en dat is reden genoeg. Als een van mijn schilderijen bij jou iets losmaakt dat je niet meteen onder woorden krijgt, dan is het goed.

– Yvonne